Loading...

Maca

Główna / Kompendium / Maca
Nazwa polska: Maca Nazwa łacińska: Lepidium meyenii Nazwa zwyczajowa: Maca

Maca (Lepidium meyenii, Lepidium peruvianum) to roślina uprawiana w peruwiańskich Andach na wysokości 3500-4000m n.p.m. Należy do rodziny krzyżowych, a wyglądem przypomina dużą rzodkiewkę – jej bulwiasty korzeń osiąga około 8-15 cm średnicy. Istnieje wiele odmian macy, które różnią się kolorem korzenia oraz zawartością związków bioaktywnych. Najpopularniejsze z nich to maca żółta, czarna i czerwona.

Tradycyjna medycyna peruwiańska wykorzystuje sproszkowaną macę w celu poprawy płodności i jakości życia seksualnego, podniesienia poziomu energii, zwiększenia wytrzymałości i wydolności fizycznej, złagodzenia objawów menopauzy oraz w leczeniu anemii i bezsenności. Mieszkańcy wysokich Andów wykorzystują macę również jako pożywienie. Maca może być ugotowana lub upieczona i spożywana na wiele sposobów, zarówno na słono jak i na słodko. Proszek z macy służy do wypieków oraz do produkcji napojów alkoholowych.

Właściwości macy

  •  Płodność męska

Liczne badania na zwierzętach pozwoliły na wstępną analizę oddziaływania macy na płodność. Kilkukrotnie dowiedzioną w ostatnich latach właściwością macy jest wpływ na liczebność i ruchliwość plemników w męskim nasieniu, co testowane było u zdrowych szczurów w warunkach normalnych oraz ekstremalnych (przebywanie na dużych wysokościach oraz zatrucie substancjami toksycznymi) [1]. W każdym przypadku zaobserwowano wzrost liczebności i ruchliwości plemników u badanych zwierząt. Najefektywniej działała maca czarna, nieco mniejszy efekt odnotowano w przypadku macy żółtej, natomiast czerwona nie wykazała takiego wpływu w ogóle [2].

W 2015 roku przeprowadzono pierwszą randomizowaną próbę kliniczną z udziałem 20 ochotników, w której testowano wpływ żółtej macy na jakość spermy. Przez 12 tygodni mężczyźni suplementowali 1,75 g macy bądź placebo dziennie. Wyniki wykazały zwiększenie koncentracji i ruchliwości plemników w nasieniu mężczyzn spożywających macę. Maca nie wpłynęła na poziom hormonów płciowych [3].

  • Prostata 

Maca czerwona wykazuje pozytywny wpływ na prostatę. W kilku badaniach na zwierzętach, którym zaindukowano przerost prostaty, nastąpiło zmniejszenie rozmiaru i masy prostaty po okresie spożywania macy czerwonej. Siła efektu okazała się być zależna od dawki. Maca żółta tylko umiarkowanie zmniejszyła prostatę, natomiast czarna nie wpłynęła na jej rozmiar w ogóle [4, 5, 6].

  •  Płodność żeńska

Żółta maca wpłynęła na zwiększenie liczebności potomstwa u samic myszy, które były nią karmione. Autorzy badania przypuszczają, że było to związane z lepszą przeżywalnością embrionów i niezależne od poziomu hormonów płciowych. Podobne wnioski wysnuto w badaniach, w których karmiono macą ryby i zaobserwowano wzrost liczebności oraz przeżywalności narybku [1]. Natomiast w badaniu z 2014 roku odnotowano wzrost hormonu luteinizującego u samic szczurów karmionych macą [7]. Hormon ten wytwarzany jest przez przysadkę mózgową i odpowiada za owulację, a więc odgrywa ogromną rolę w procesie rozwoju komórki jajowej i tym samym wpływa na płodność.

  •  Popęd seksualny

W ciągu ostatnich 30 lat wzrosło zainteresowanie roślinami o potencjalnym wpływie na popęd seksualny, jako że problem dysfunkcji seksualnych dotyczy około 20-30% mężczyzn i 40-45% kobiet i nasila się wraz z wiekiem. Do najpowszechniejszych dysfunkcji seksualnych należą obniżony popęd płciowy u kobiet i mężczyzn oraz zaburzenia erekcji u mężczyzn [1].

Wyniki badań dotyczących wpływu macy na zachowania seksualne u gryzoni są sprzeczne [8, 9], jednak badania z udziałem ludzi wydają się potwierdzać pozytywny wpływ macy na libido.

Przeprowadzono kilka randomizowanych badań klinicznych testujących wpływ przyjmowania macy na popęd seksualny kobiet i mężczyzn. W badaniu z 2008 roku 14 zdrowych kobiet w okresie menopauzy stosowało 3,5 g macy dziennie przez 12 tygodni. Suplementacja nie wpłynęła na poziom żeńskich hormonów płciowych, ale znacząco poprawiła libido, a ponadto złagodziła symptomy menopauzy i korzystnie wpłynęła na nastrój u badanych kobiet [10]. W badaniu z udziałem zdrowych mężczyzn w wieku 21-56 lat maca również pozytywnie wpłynęła na popęd seksualny, co zaobserwowano od 8 tygodnia suplementacji. Efekt nastąpił zarówno podczas przyjmowania dawki 1,5 g/d jak i 3 g/d [11]. Według wyników ankiety w badaniu z udziałem 8 kolarzy maca podniosła popęd seksualny uczestników po 14 dniach suplementacji [12]. Badanie z udziałem 50 mężczyzn z łagodnym zaburzeniem erekcji wykazało, że maca może istotnie poprawić jakość życia seksualnego [13]. W żadnym z powyższych badań maca nie zwiększyła poziomu testosteronu u mężczyzn, ani hormonów płciowych u kobiet. Dokładne mechanizmy oddziaływania macy na libido nie zostały jeszcze poznane.

  •  Pamięć i zdolności poznawcze

Eksperymenty na zwierzętach dowodzą, że maca, w szczególności odmiana czarna, pozytywnie wpływa na pamięć i procesy poznawcze. W badaniach testowano wpływ macy na zwierzęta, których funkcje poznawcze były osłabione podaniem substancji toksycznych, w tym alkoholu, oraz usunięciem jajników u samic (obniżony poziom hormonów płciowych wpływa na zaburzenia pamięci i powoduje procesy neurodegeneracyjne). W każdym przypadku maca poprawiła pamięć i zdolności uczenia się u badanych zwierząt [1]. W badaniu porównawczym macy żółtej, czarnej i czerwonej okazało się, że najlepsze efekty wywołuje maca czarna [14].

  •  Energia, nastrój i inne

Pewne dane naukowe uzasadniają słuszność stosowania macy w celu podniesienia energii oraz wydolności fizycznej. Kolarze zażywający macę wykazali się lepszymi wynikami w jeździe rowerem na 40 km po 14-dniowym okresie suplementacji, w porównaniu z wynikami przed rozpoczęciem suplementacji. [12] Warto przeprowadzić więcej badań dotyczących energetyzujących właściwości macy.

Badanie na zwierzętach z 2006 r. porównało wpływ macy żółtej, czerwonej i czarnej na objawy depresji oraz zdolności poznawcze u myszy. Każda odmiana macy wykazała działanie antydepresyjne, a maca czarna najlepiej wpłynęła na zdolności poznawcze [15].

Peruwianki zamieszkujące wysokie Andy stosują macę podczas menopauzy, aby złagodzić wiele jej objawów, między innymi stany depresyjne. Przeprowadzono dotychczas trzy niezależne, randomizowane próby kliniczne testujące wpływ macy na obniżony nastrój i inne objawy psychologiczne oraz metaboliczne kobiet w okresie menopauzy. W każdym z tych badań odnotowano poprawę nastroju u kobiet suplementujących macę. W jednym zaobserwowano także poprawę funkcji seksualnych, a w innym spadek drażliwości, poprawę jakości snu, redukcję masy ciała, wzrost cholesterolu HDL i zmniejszenie częstotliwości uderzeń gorąca [16, 17, 18].

W najnowszym badaniu z 2016 roku porównano oddziaływanie macy czarnej i czerwonej na popęd seksualny, nastrój, poziom energii, ocenę jakości życia związanej ze zdrowiem (kwestionariusz HQRL – health-related quality of life) oraz na niektóre parametry metaboliczne 175 uczestników. Oba rodzaje macy podobnie przyczyniły się do podniesienia nastroju i poprawiły jakość życia badanych. Czerwona maca lepiej wpłynęła na poziom energii, natomiast czarna maca obniżyła poziom glukozy we krwi uczestników [19].

Zastosowanie

  • wzmocnienie popędu seksualnego u kobiet i mężczyzn
  • zaburzenia erekcji
  • problemy z płodnością (mężczyźni – maca czarna, kobiety – maca żółta)
  • przerost prostaty (maca czerwona)
  • wysoka aktywność fizyczna
  • wzmocnienie pamięci i koncentracji (maca czarna)
  • zmęczenie
  • obniżony nastrój
  • okres menopauzy (maca żółta)

Dostępne produkty

Źródła

  1. Ethnobiology and Ethnopharmacology of Lepidium meyenii (Maca), a Plant from the Peruvian Highlands. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Effect of short-term and long-term treatments with three ecotypes of Lepidium meyenii (MACA) on spermatogenesis in rats. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Effect of Lepidium meyenii Walp. on Semen Parameters and Serum Hormone Levels in Healthy Adult Men: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Pilot Study. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Red maca (Lepidium meyenii) reduced prostate size in rats. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Dose-response effect of Red Maca (Lepidium meyenii) on benign prostatic hyperplasia induced by testosterone enanthate. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Antagonistic effect of Lepidium meyenii (red maca) on prostatic hyperplasia in adult mice. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Lepidium meyenii (Maca) enhances the serum levels of luteinising hormone in female rats. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Lepidium meyenii Walp. improves sexual behaviour in male rats independently from its action on spontaneous locomotor activity. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Acute and chronic dosing of Lepidium meyenii (Maca) on male rat sexual behavior. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Beneficial effects of Lepidium meyenii (Maca) on psychological symptoms and measures of sexual dysfunction in postmenopausal women are not related to estrogen or androgen content. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Effect of Lepidium meyenii (MACA) on sexual desire and its absent relationship with serum testosterone levels in adult healthy men. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  12. A pilot investigation into the effect of maca supplementation on physical activity and sexual desire in sportsmen. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Subjective effects of Lepidium meyenii (Maca) extract on well-being and sexual performances in patients with mild erectile dysfunction: a randomised, double-blind clinical trial. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Effect of three different cultivars of Lepidium meyenii (Maca) on learning and depression in ovariectomized mice. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Effect of three different cultivars of Lepidium meyenii (Maca) on learning and depression in ovariectomized mice. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Therapeutic Effects of Pre-Gelatinized Maca (Lepidium Peruvianum Chacon) used as a Non-Hormonal Alternative to HRT in Perimenopausal Women – Clinical Pilot Study. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Beneficial effects of Lepidium meyenii (Maca) on psychological symptoms and measures of sexual dysfunction in postmenopausal women are not related to estrogen or androgen content. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Maca reduces blood pressure and depression, in a pilot study in postmenopausal women. https://www.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Acceptability, Safety, and Efficacy of Oral Administration of Extracts of Black or Red Maca (Lepidium meyenii) in Adult Human Subjects: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study. https://www.ncbi.nlm.nih.gov

Dodaj Komentarz


autoresponder system powered by FreshMail